HEEMKUNDEVERENIGING
MAAS- EN SWALMDAL

Al in 1981 werd in het Patersbos een Romeinse militaire pannenoven van het in Xanten gelegerde Dertigste Legioen gevonden. Juist daarom is de aanwezigheid van Romeinse militairen in Belfeld bijzonder: de plaats lag ver achter de Romeinse rijksgrens aan de Rijn. Die oven blijkt allerminst een ‘incident’. Bij recent archeologisch onderzoek op het Witveld kwamen eveneens door het Eerste en Dertigste legioen gestempelde dakpannen tevoorschijn, evenals bouwmateiraal van ovens. Wat deze militairen naar Belfeld bracht is nog niet duidelijk; het onderzoek nog niet afgesloten. Tijdens de presentatie worden de nieuwste inzichten en de tot dusver aangetroffen sporen en vondsten op het Witveld toegelicht.

Op woensdag 18 november om 20.00 uur worden in De Hamar een tweetal lezingen gehouden over recent archeologisch onderzoek in Belfeld die nieuwe inzichten geven in de oudste bewoningsgeschiedenis van Belfeld. Aanmelden voor deze lezingen: via 06-29271355 of e-mail hennieenjan@home.nl.

Archeoloog Xavier van Dijk (RAAP) zal daarbij ingaan op de voorlopige resultaten van de opgravingen die in het kader van de dijkversterking aan de Maas zijn uitgevoerd.

Dat onderzoek in Belfeld leverde diverse vindplaatsen uit de steentijd op. Deze verblijfplaatsen van jagers-verzamelaars uit een zeer ver verleden zijn onderworpen aan verschillende onderzoeksmethoden om grip te krijgen op de omvang en het gebruik van deze plek. De eerste resultaten wijzen uit dat het aangetroffen vuursteen, waaruit werktuigen zijn vervaardigd, bijna 10.000 jaar geleden hier is achter gelaten. In de presentatie komt niet alleen de steentijd aan bod, maar ook vondsten uit de periode daarna. Zoals het mogelijke curieuze muziekinstrument waarvan een gedeelte bij de opgraving aan het daglicht kwam.

Na de pauze verschuift de aandacht naar de periode aan het begin van onze jaartelling, als Twan Ernst vertelt over de bijzondere vondsten die de aanwezigheid van Romeinse legionairs in Belfeld aantonen. Deze soldaten vervaardigden hier dakpannen en tegels waarop ze militaire stempels aanbrachten. Archeologisch onderzoek op het Witveld heeft nieuw licht geworpen op deze activiteiten.

Archeologische ontdekkingen uit de periode vóór ‘700 jaar Belfeld’

Het huidige dorpsbeeld van het centrum van Reuver wordt mede bepaald door nog een andere ontwikkeling. Eind 19^eeeuw probeerde de toenmalige pastoor om een grote instelling naar Reuver te halen. Dat lukte niet met een tehuis voor ‘zwakzinnigen’, een project dat uiteindelijk in Venray belandde. De pastoor vond echter de zusters Dominicanessen uit Voorschoten (bij Den Haag) bereid om zich hier te vestigen. Deze orde hield zich vooral bezig met onderwijs en het klooster in het centrum van Reuver groeide, mede door de komst van een kweekschool, in korte tijd uit tot een onderwijsinstelling met leerlingen uit alle windstreken. Met een groeiende bevolking moest natuurlijk ook de St.-Lambertuskerk meerdere keren worden uitgebreid. De extra toren aan de westzijde, een wens uit 1906, kwam er echter nooit.

Je merkt het al: een dorpsgids is niet snel uitverteld. Wil jij graag meelopen met een van onze wandelingen of organiseer je een groeps- of familie-uitje voor mensen die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van Reuver? Bezoek dan onze website www.maas-enswalmdal.nl en kijk onder het kopje Rondleidingen.

Binnen Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal houden vrijwilligers zich actief bezig met tal van onderwerpen. Dankzij uitgebreid onderzoek weten we steeds meer over de geschiedenis van onze directe leefomgeving. Die kennis delen we graag met anderen. Niet alleen in Beesel, Swalmen en op het voormalige Britse munitiedepot (’t lager) kun je je laten rondleiden door ervaren gidsen. Ook in en rond Reuver zie je ze soms: de dorpsgidsen van Reuver, Jan Moors Loe Giesen Wiel Luys en Joon Dorssers.

Uiteraard kan iedereen deelnemen aan zo’n rondleiding in Reuver, zowel leden als niet-leden en zowel individueel als in groepsverband. De meest gevraagde (en aangeboden) route leidt door het centrum van Reuver. Hierbij wordt uiteraard aandacht besteed aan het ontstaan van Reuver en Offenbeek en aan de ontwikkelingen die deze kernen maakten tot wat ze nu zijn. Dat beeld wordt zoveel mogelijk geschetst aan de hand van zaken die nog steeds zichtbaar zijn. Over de archeologische vindplaatsen bij Oppe Brik en Oppe Stein kunnen we alleen maar vertellen, maar aan de hand van wegen en bebouwing schetsen de gidsen een veelal verrassend beeld van ons dorp. Wist je bijvoorbeeld dat er vroeger een beekje dwars door Reuver liep vanaf de huidige manége richting Klaashof?

De oudste gebouwen, veelal boerderijen, liggen in het buitengebied van Reuver, zoals in de buurtschappen Leeuwen en Ronckenstein. Vanzelfsprekend kunnen de gidsen ook daar een boeiende wandeling verzorgen. De centrumroute vertelt vooral over de opkomst van een kleine nederzetting die ontstond op de kruising van wegen, met als middelpunt herberg den Roover. Wat begon met slechts enkele huizen, groeide uit tot een dorp dat zich in de vroege 19^eeeuw steeds meer losweekte van Beesel en in 1834 – onder Belgisch bewind – werd verheven tot een zelfstandige parochie. De aanleg van de spoorlijn, met niet Beesel maar Reuver als halteplaats, zorgde voor een stormachtige groei. Niet veel later werd ook de Rijksweg gemoderniseerd, waarbij deze gedeeltelijk een nieuw tracé kreeg. Grofkeramische industrie, met steenbakkerijen, pannenovens en gresbuizenfabrieken, zorgde voor nieuwe werkgelegenheid en instroom van elders. Terwijl Beesel vooral een agrarische gemeenschap bleef, met daarnaast extra bekendheid door het draaksteken en de fijnkeramiek, werden Reuver en vooral Offenbeek steeds meer arbeidersdorpen, waarvan veel inwoners werkzaam waren in de fabrieken, zonder uitzondering gelegen aan de oostzijde van de spoorlijn. Decennialang werd het Reuverse dorpsbeeld gedomineerd door hoge schoorstenen met donkere rookpluimen. Tijdens de wandeling zien we de eenvoudige arbeiderswoningen, maar ook de riante villa van een van de fabrieksdirecteuren.

Op stap met de Dorpsgidsen Reuver

In verband met de aanstaande verhuizing naar ons nieuwe verenigingslokaal en de daarmee gepaard gaande voorbereidingen, zal het huidige verenigingslokaal aan de Dr. Poelsstraat 6 voor regulier bezoek op de maandagavonden in november en december gesloten zijn.

Op de maandagavonden in november zullen wel werkzaamheden uitgevoerd worden die nodig zijn om de verhuizing soepel te laten verlopen. Volgens de planning zal de verhuizing midden november met hulp van een verhuisbedrijf uitgevoerd gaan worden.

We vragen om uw begrip en hopen u begin januari 2027 in ons nieuwe verenigingslokaal aan de Keulseweg 91a in Offenbeek te mogen begroeten!

Sluiting huidige verenigingslokaal in november en december 2026