Veur oplèttende wanjelaers levere wanjelinge door dörpe of sjtaej regelmaotig interessante ervaringe op. Zoeë kump waal èns de vraog op ‘Wie kómme miense naeve ’t hoes bie häöre achteróm?’ Meistal via ‘ne eige paad, mei via ’n eige gats, mer dökker ouch via ’n gats die gedeild waert met angere buurtbewoeëners. Gats is aafgeleid van ’t Duitse waord ‘die Gasse’ det ’steegje, smal straatje‘ beteikent. Gats neume veur de doorgank tösse twieë hoezer, tösse moere of sjöttinge aan beidskenj, nao de achteróm.

Gatse zien eigelik bedoeld óm d’r loupend gebroek van te make. In Bezel, oppe Ruiver en in Óffebèk geuf ’t diverse gatse en getskes. Sommige moge ouch gebroek waere door wanjelaers óm beveurbeeld van de ein sjtraot nao de angere te kómme. De algemeine benaming paad haet gats verdrónge. In Vènlo geuf ’t de bekènde ‘Flóddergats’ en in Remunj ‘De Gats’. Gats is dao zeker gèn ‘vergaete’ waord. En in ós eige modertaal, ’t Bezels-Ruivers’? Hie is gats vervange door paad. Paad kèn van alles zien mer gats is toch get sjpeciaals. Gank èns door ’n gats en haol ’t waord gats weer oet de kas. En nag belangrieker vertèl d’reuver, gaef ’t door.