Stap 4: Vastelaovend als spiegel

Vier weken geleden stonden we nog samen langs de weg naar de optocht te kijken. Met confetti of een drankje in de hand, met muziek en zang die galmde door de straten. Een beetje te weinig slaap, niemand die daar moeilijk over deed. Daarna kwamen de discussies, over kosten, prijzen, subsidies en over gaten in de optocht. In december lag er een voorstel om de verzekeringskosten van praalwagens in onze gemeente te ondersteunen. Geen klein onderwerp voor verenigingen en vriendengroepen die met hart en ziel bouwen aan hun praalwagens. Wat gebeurde er? Het voorstel werd unaniem aangenomen, door alle partijen. Het kan blijkbaar dus wel, samen besluiten nemen, zonder eindeloze online veldslagen.

 Een bijzonder contrast, aan de ene kant: wekenlange discussies onder een socialmediabericht, aan de andere kant: een unaniem besluit over iets dat het verenigingsleven raakt. Misschien zegt dat iets over ons, want tijdens de vastelaovend lukt het ons om verschillen even te parkeren. We staan naast elkaar, niet tegenover elkaar. Echter, zodra de verkiezingen beginnen, zetten we onze meningen weer in de etalage. Alsof het een wedstrijd is in gelijk krijgen. Misschien verslijten we onze energie soms aan de verkeerde soort discussies.

Stap 5: Vergeet niet dat je ook nog leeft

Tussen verkiezingsdebatten, buurtapps en verenigingsvergaderingen door, probeer ik vooral tijd te vinden. Tijd om met mijn kinderen op de vloer te spelen, tijd om niet op mijn telefoon te kijken, tijd om niet overal meteen iets van te vinden. Met kinderen van 2 en 3 jaar is tijd geen abstract begrip. Het is concreet. Het zit in voorlezen. In een magneetblokjestoren die omvalt. In een peuter die “Néé” zegt en daarmee een complete levensfilosofie samenvat. Misschien begint democratie bij ons eigen thuis, bij het luisteren, bij wachten en bij accepteren dat niet alles morgen opgelost is.

We wonen in een dorp waar we samen een optocht kunnen dragen. Waar politieke partijen het unaniem eens kunnen worden als het er echt toe doet. Waar vrijwilligers hun avonden en weekenden opofferen voor iets wat groter is dan henzelf.
Dat stemt hoopvol. Wellicht moeten we in verkiezingstijd niet alleen nadenken over wie we kiezen, maar ook over hoe we reageren.

 Minder uitroeptekens. Meer vragen. En af en toe gewoon samen langs de kant.

Stap 3: Democratie kost tijd (en dat hebben we niet)

Besluiten in een gemeente zijn zelden simpel. Er zitten regels achter, budgetten, procedures, belangen. Dat gaat soms frustrerend traag, al hoeft traag niet altijd slecht te zijn. Thuis leer ik elke avond dat snelheid niet altijd de oplossing is. Mijn dochter van twee wil nu haar beker ranja. Als ik te snel reageer, wil ze daarna nóg iets. En nóg iets. Het echte werk zit niet in het snelle antwoord, maar in het rustig uitleggen waarom het nu bedtijd is. In de gemeentepolitiek gaat het eigenlijk niet zo anders, we willen nu duidelijkheid, nu actie en direct verandering.

Stap 2: Optimaliseer je verontwaardiging

Vroeger mopperde je bij de bakker, in de kroeg of aan de keukentafel. Nu is social media de nieuwe uitlaatklep, echter wel één zonder filter. Het bijzondere is: hoe groter het onderwerp, hoe stelliger de reactie. Elke inwoner lijkt automatisch ook verkeerskundige, financieel expert of beleidsmaker. Ik sluit mijzelf daar niet van uit. Ook ik lees weleens een bericht en denk: Hoe dan? Wat mij opvalt in verkiezingstijd, is hoe snel we het over elkaar hebben, en hoe weinig we het nog mét elkaar hebben. Iedereen wil gehoord worden. Slechts weinig mensen willen luisteren. Kijk maar eens onder een willekeurig bericht. Er staan vaak meer uitroeptekens dan vragen.

Stap 1: Download een mening

Het verkiezingsprogramma lezen is optioneel, reageren is verplichte kost. Bij elk bericht zie je ze verschijnen binnen 750 seconden: "Schandalig.", "Dit kan echt niet.", "Hier is duidelijk niet over nagedacht. ", "WEER.", "Altijd hetzelfde". Het maakt eigenlijk niet uit waar het over gaat. Verkeersmaatregelen, speeltoestellen, rotonde inrichting of de nieuwe containers. We hebben overal een mening over en die hebben we het liefst meteen.

In ons dorp zijn we het zelden eens. Behalve over het feit dat het anders moet. Hoe precies, daar over verschillen de meningen nog meer. Wat mij dan opvalt: we willen nuance, maar in maximaal drie regels. We willen zorgvuldigheid, maar het moet wel morgenochtend geregeld zijn. We willen inspraak, maar vooral bevestiging van ons eigen standpunt. En als iemand het eens is met een besluit, dan blijft het meestal stil. Dat doet mij ergens aan denken. Mijn zoon van drie vindt ook dat hij gelijk heeft. Altijd. “Maar dat zei ik toch” krijg ik dan te horen.

Vandaag zijn er gemeenteraadsverkiezingen in ons dorp. Dat herken je niet aan de verkiezingsborden, die staan er namelijk elke 4 jaar, maar aan iets anders. Aan de snelheid waarmee meningen worden gevormd en aan de hoeveelheid uitroeptekens onder berichten op social media van de gemeente of onze politieke partijen. Aan het feit dat mensen ineens precies weten hoe het anders moet.

Ondertussen probeer ik thuis twee kinderen van 2 en 3 jaar uit te leggen dat eten en naar bed gaan geen onderhandelingsprocessen zijn. Er is geen inspreekrecht, geen motie van wantrouwen, geen amendement op “nog één boekje of liedje”. Alleen een beker melk, nog een kus en knuffel, nóg een liedje en de stellige overtuiging dat 19:30 uur eigenlijk midden op de dag is. Misschien lijkt democratie soms meer op een peuterpuberteit dan we willen toegeven. Daarom, speciaal voor deze periode, een korte handleiding.

Vandaag zijn er gemeenteraadsverkiezingen in ons dorp. Dat herken je niet aan de verkiezingsborden, die staan er namelijk elke 4 jaar, maar aan iets anders. Aan de snelheid waarmee meningen worden gevormd en aan de hoeveelheid uitroeptekens onder berichten op social media van de gemeente of onze politieke partijen. Aan het feit dat mensen ineens precies weten hoe het anders moet.