Een paar jaar later maakte ons zoontje Mees het nog wat moeilijker om tijd te maken voor de sport. Het leukste moment van mijn dag is als ik na het werk thuiskom bij mijn gezin. Dan wil ik daarvan genieten, op z’n minst totdat die kleine boef het bed induikt. Half acht ’s avonds kan ik dan op z’n vroegst vertrekken voor een rondje buiten – even een momentje voor mezelf. In juli geen enkel probleem; in december zo duister als de nacht. Kort gezegd: natuurlijk loop ik liever overdag in de zon – of in ieder geval in het daglicht – maar het kán gewoon soms niet anders. Inmiddels gaan mijn hardloopschoenen overal mee naar toe, van weekendjes op de Veluwe tot een vliegvakantie naar Tenerife. Je veters strikken en de wereld verkennen: dat is vrijheid. De winter is mijn minst favoriete tijd. Sowieso vanwege het weer en het gebrek aan kleur in de wereld, maar ook omdat ik ’s avonds zo veel moet nadenken als ik de deur uit ga. Heb ik mijn lampjes bij? Zijn ze opgeladen? Ik doe slechts één Airpod in, want dan hoor ik tenminste wat er om me heen gebeurt. Waar loop ik vanavond? In ieder geval door de woonwijken heen – waar trouwens iedereen zijn rolluik of gordijnen gesloten heeft. Wie weet er dat ik weg ben? Heb ik mijn telefoon bij? Heb ik doorgegeven hoe lang ik van plan ben weg te blijven? En ’s weekends: kan ik die weg nog alleen naar huis fietsen of kan ik beter met de auto vertrekken? Wie had ik ook alweer beloofd een appje te sturen als ik thuis ben? Geen enkele man die ik ken maakt zo’n checklist voordat hij ’s avonds de deur uitgaat.

Wat ik dan ook het meest vermoeiend vind, is dat zoveel vrouwen zich laten meeslepen en het slachtoffer – of mogelijke slachtoffer – de schuld geven. Waar mannen enigszins groei laten zien, zijn wij vrouwen wat dat betreft weer helemaal terug bij af. Doet een vrouw aangifte van grensoverschrijdend gedrag bij de politie? Ze is een aandachtszoeker die in het vervolg maar moet thuisblijven. Probeert een vrouw uit te leggen dat ze zich ’s avonds alleen op straat onveilig voelt? Haar vriendinnen hebben daar geen last van hoor. Is het enige moment dat je een rondje kunt gaan rennen buiten half 8 ’s avonds? Onverantwoord!

Het is vermoeiend. En het is niet het probleem van de vrouw dat wij ’s avonds onveilig zijn op straat, maar er wordt wel ons probleem van gemaakt. Ouders leren hun dochters ’s avonds niet of zo veilig mogelijk over straat te gaan; maar wie leert de zoons zich te gedragen zodat vrouwen zich niet onveilig hoeven te voelen? Wat nog vermoeiender is, is dat het onmogelijk is om hierover met de meeste mannen een serieus gesprek te voeren. Al gauw wordt het échte probleem ontkend of weggewuifd. Dat werd pijnlijk duidelijk afgelopen week in het gesprek tussen Soundos El Ahmadi en Bart Schols in de Vlaamse talkshow De afspraak – overigens de moeite waard om terug te kijken, mocht je dit gemist hebben. 

Gelukkig is er ook een groeiende groep mannen die juist hun best doen om ervoor te zorgen dat vrouwen zich ’s avonds veilig voelen op straat. In een podcast genaamd ‘Up and running’ vroeg een luisteraar aan presentatoren Sander Hoogendoorn en Lizzy Steller hoe hij ervoor kon zorgen dat vrouwen zich juist veilig voelden als hij ze ’s avonds op straat – al dan niet hardlopend – tegemoet kwam. Dat onderwerp werd vervolgens uitgebreid behandeld.

Later zakte mijn irritatie, maar de verontwaardiging bleef. Wat ik had willen zeggen, maar niet durfde, was dit: vrouwen lopen statistisch gezien meer gevaar binnenshuis dan op straat. Maar toch leren we meisjes bang te zijn voor het donker, niet voor controle, bezit en geweld achter de voordeur.

In coronatijd begon ik net als velen aan een nieuwe hobby. Ik kocht niet impulsief een hond; Diamond Painting is ook al niet zo mijn ding. Wel stofte ik de hardloopschoenen af die ik tijdens een eerdere poging ‘Hardlopen met Evy’ had aangeschaft en trok ik naar buiten. Ik vond het heerlijk. Ik kwam veel meer in de zon en had door de sluiting van de middelbare scholen in Nederland zeeën van tijd, waardoor het me nu daadwerkelijk lukte om 5 kilometer aan één stuk te rennen. Ik was zo trots als een pauw. Toen de coronamaatregelen werden opgeheven en het onderwijs weer normaler werd, verdween die flexibiliteit – net toen ik had besloten op te bouwen naar tien kilometer aan één stuk.

Toen ik eenmaal de poort bereikte en weer in ‘veiligheid’ was, veranderde mijn onzekerheid in irritatie. Wat moet ik dan: bij het eerste beetje schemer thuis gaan zitten met de rolluiken dicht en de deuren op slot? Wat doe je eigenlijk zelf buiten op straat, met je hond? Alsof mijn aanwezigheid in het donker een probleem is dat ík moet oplossen, in plaats van degenen die het onveilig maken.

“Ut is toch gènne tied om allein boete rondj te laope!” slingerde een buurtbewoonster me naar het hoofd toen ik om half negen ’s avonds door de Sterrenbosweg richting huis wandelde. Ik wou dat ik meteen een raak antwoord paraat had, maar moet toegeven dat ze mij in eerste instantie een beetje van m’n stuk bracht. Ben ik zo onverantwoord bezig? Had ik misschien tóch eerder kunnen vertrekken op het werk, zodat ik ’s middags nog in het licht had kunnen lopen? Is het donker ’s ochtends eigenlijk net zo gevaarlijk als ’s avonds?