Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal heeft deze week weer drie interessante artikelen. Klik op onderstaande foto's voor de artikelen in deze uitgave.

HEEMKUNDEVERENIGING
MAAS- EN SWALMDAL

Wat kunt u verwachten?
Prachtige beelden uit eeuwen Limburgse kunstgeschiedenis
Verhalen vol symboliek met een humoristische touch
Een frisse kijk op tradities als het Draaksteken, kermismaandagen en de schutterijcultuur
En natuurlijk: wijze lessen die ook vandaag nog raken

Deze lezing kwam tot stand in samenwerking met Fons Verdonck, oud-voorzitter van het Draaksteken en verzamelaar van Sint-Joris-iconografie.

Wees welkom – en laat u verrassen door de kracht van een legende die blijft inspireren.

De lezing start om 20.00 uur in het verenigingslokaal (souterrain) aan de Dr. Poelsstraat 6 in Reuver. Voor leden is deze presentatie gratis, voor niet-leden wordt een bijdrage van € 5 gevraagd.

Graag aanmelden bij Hennie Geurts-Willemsen, Nieuwstraat 2 in Beesel,

tel. 06-29271355 e-mail: hennieenjan@home.nl. Vol is vol.

Draken, daden en devotie – ontdek de vele gezichten van Sint-Joris!
Van harte nodigen wij u uit voor een inspirerende en beeldrijke lezing over de beroemdste drakendoder ter wereld: Sint-Joris. Ingrid Henssen – auteur van In de voetsporen van Sint-Joris – neemt u mee op een verrassende en humorvolle reis langs legendes, kunstschatten, en Limburgs erfgoed.

Van zijn oorsprong in het Midden-Oosten tot zijn rol als pestheilige en patroon van schutterijen: Sint-Joris is méér dan een held met een lans. Hij staat symbool voor moed, hoop en de eeuwige strijd tussen goed en kwaad. In deze lezing ontdekt u waarom zijn verhaal nog altijd springlevend is – juist ook in Limburg.

Dinsdag 9 december: lezing Sint-Joris in de kunst

De schenking van een fotoalbum was voor auteur Twan Ernst aanleiding omzich te verdiepen in het leven van politieagent Jeu Lemmen uit Belfeld.

De draak van Beesel komt dit jaar aan bod in een steekspel tussen de dorpen Beesel en Swalmen in 1953. Henri Smeets beschrijft op humoristische wijze de verwikkelingen rond de ontvoering van de draak en de rivaliteit tussen de Hopsjlokkers en de Drake, die uiteindelijk toch weer werd bijgelegd in een akte van eeuwige vriendschap.

In 1725 wordt op last van de Staten Generaal een reglement opgeplakt op de deur van de kerk van Beesel. Het plakkaat verbiedt de inwoners van de Generaliteitslanden om “brandstighters, moordenaars, doodtslagers, dieven, vagabonden, knevelaars, roovers, straatschenders, en diergelijcke” onderdak te bieden, van eten of drinken te voorzien of op welke manier dan ook te helpen. Loe Giesen illustreert in dt artikel hoe ook drie eeuwen geleden soms heel verschillend werd geoordeeld over nieuwkomers.

Het boek wordt afgerond door secretaris Inge Naus, die het verenigingsjaar 2024 samenvat in het jaarverslag.

Het jaarboek is te koop voor € 25 bij:

• Bruna Reuver

• Van Heel Tegelen

• SBK Swalmen

• Slager Killaars Beesel

• Antiquariaat Boom Roermond

• Nieuwstraat 2 Beesel

Het boek bevat opnieuw een breed scala aan onderwerpen, beschreven door evenveel auteurs. In het jaar dat Beesel viert dat de plaatsnaam 750 jaar geleden wordt vermeld, beschrijft Loe Giesen uitgebreid hoe het grondgebied van de gemeente zich gedurende die periode ontwikkelde. Door tal van ontginningen en maatschappelijke ontwikkelingen veranderde de omgeving vanuit een voornamelijk agrarisch landschap steeds meer tot de dorpen Beesel, Reuver en Offenbeek zoals we die nu kennen.

Marcel Dings gaat verder met zijn verhaal over de Rosahoeve in Belfeld. Hij beschrijft hierin de vele bewoners die deze boerderij kende vanaf 1736 tot 1923, nu ruim een eeuw geleden. Heel wat Belfeldenaren zullen in dit artikel hun voorouders kunnen ontmoeten. Naast namen en jaartallen van de bewoners hier aan het Blauwwater schetst de auteur een beeld van de periode waarin zij leefden.

Zilveren, gouden en diamanten bruiloften werden ook vroeger al gevierd. Hennie Geurts-Willemsen laat ons meegenieten van een heilwens die de kinderen van Joannes Niessen en Maria Catharina Stinges in 1900 lieten maken voor hun ouders.

Greswarenindustrie Teeuwen in Reuver was vooral bekend door de productie van dakpannen en gresbuizen. Minder bekend is het feit dat hier ook keramische kunst werd gemaakt. Wim Rovers neemt ons via de zolder en de kelder van de fabriek mee naar de begraafplaats in Venlo, waar Mgr. Schrijnen in 1938 werd begraven onder Reuverse kunst.

Leo Verhart neemt ons vanuit Swalmen mee naar zijn geboorteplaats Vlaardingen. Daar was hij in 1968 aanwezig bij een onthulling van een plaquette. Via zijn werk als archeoloog zou pas veel later het besef komen dat deze plaquette was gemaakt in Swalmen bij de firma Sillen. Verhart beschrijft zijn eerste bezoek aan het pand aan Swalmzicht en de geschiedenis van het bedrijf, waar ook nu nog alle borden voor hofleveranciers worden vervaardigd.

In het museum van Asselt bevindt zich een grote collectie tinnen borden, gemaakt door tinnegieters in binnen- en buitenland. Deze verzameling borden, bijeengebracht onder pastoor Pinckers, werd de afgelopen jaren geïnventariseerd door Wiel Luys en Leo Verhart. Luys bespreekt deze bijzondere verzameling, die herinnert aan tal van gebeurtenissen zoals bezoeken van bouwmeesters, kunstenaars en hoogwaardigheidsbekleders.

In dit jaar, waarin het 80 jaar geleden is dat onze regio werd bevrijd van de Duitse bezetters, is er uiteraard ook aandacht voor het oorlogsverleden. Jan Brauer vertelt over de lotgevallen van Armand de Lauwere, boekhouder uit Belfeld, die overleed in het concentratiekamp Buchenwald nadat hij schuldig was bevonden aan Feindbegünstigung.

Heemkunde hoeft niet alleen over geschiedenis te gaan. Met name in het buitengebied verandert de natuur op steeds meer plaatsen door de begroeiing met Japanse duizendknoop. Deze invasieve soort werd in de 19e eeuw vanuit Japan naar Nederland gebracht, waar ze werd toegepast als tuinplant. Toen mensen erachter kwamen hoe sterk de plant woekert, werd ze op tal van plaatsen in de natuur gedumpt. Jan Geerlings beschrijft de introductie van deze hardnekkige plant en de maatregelen die kunnen worden genomen om verdere verspreiding te voorkomen of in te dammen.

Op 27 november is het nieuwe jaarboek van heemkundevereniging Maas- en Swalmdal verschenen. Met deze 44e editie worden opnieuw 144 bladzijden regionale geschiedenis toegevoegd aan deze reeks. Het eerste exemplaar van jaarboek 44 is aangeboden aan eregast Pierre van Lier uit Swalmen, vanwege zijn vele verdiensten voor de vereniging sinds de oprichting in 1980.

HEEMKUNDEVERENIGING MAAS- EN SWALMDAL - JAARBOEK 44

Werkgroep Kruisen & Kapellen Belfeld

Sinds 2008 beschikt de Heemkundevereniging over een Werkgroep Kruisen en Kapellen Belfeld. Deze functioneert zelfstandig naast de al sinds 1986 bestaande werkgroep voor de gemeente Beesel.

Op dit moment bestaat de werkgroep uit Wim van Diepen, Chris Bosch, Jan Coopmans en Peter Geurts. Doel is het in stand houden en verzorgen van de diverse kruisen, kapellen en religieuze beelden in het dorp. Er zijn nog veel mensen die houvast en steun ontlenen aan hun geloof. In een kapelletje een rustmomentje pakken, een kaarsje opsteken of even schuilen, het kan allemaal.

Ook in Belfeld bestaat er behoefte, om aandacht te besteden aan de daar aanwezige kruisen, kapellen en andere religieuze beelden.

De werkgroep beschikt over een lijst van een kleine dertig monumentjes. Speciaal vermeld kan worden de noordelijkste Sint Jacobskapel aan de Tegelseweg die privéeigendom is van Jan Coopmans. Binnenkort is er een wandelroute beschikbaar langs al deze monumentjes een en ander in overleg met Stichting Brookkank.

Mocht U zich geroepen voelen om mee te werken om het plaatselijk cultuurgoed in Belfeld in stand te houden, en de handen uit de mouwen te steken, kunt U zich opgeven bij de voorzitter van de werkgroep: Wim van Diepen, tel. 077-4751987; e-mail: wimvandiepen@home.nl.

Werkgroep Kruisen & Kapellen Beesel

De kerken lopen leeg, maar de kapellen worden des te vaker bezocht. Dat merkt de werkgroep Kruisen en Kapellen die in 1986 mede door Wiel Killaars is opgericht. Binnenkort gaat Wiel de leiding overdragen aan drie jongelui: Kreijn Levels, Niek van Deuzen en Dennis Gommans.

De werkgroep verzamelt gegevens over met name de kruisen en kapellen in de gemeente Beesel, maar het is vooral een werkgroep, die daadwerkelijk de handen uit de mouwen steekt. Doeners dus. Eens per jaar worden alle kruisen en kapellen geïnspecteerd door de werkgroep samen met de gemeente Beesel. Na deze rondgang gaat de werkgroep aan de slag om een en ander weer in orde te maken. Waar nodig controleren, onderhouden, repareren en restaureren ze de kruisen en kapellen in Beesel en Reuver.  Met Pasen en Kerst worden de kapellen versierd. In een kapelletje een rustmomentje pakken, een kaarsje opsteken of even schuilen, het kan allemaal.

Verder worden de diverse kapellen regelmatig bevoorraad met kaarsen (pitjes) en worden de offerblokken geleegd. De werkgroep heeft regelmatig contact met de sleutelhouders/beheerders van de diverse afsluitbare kapellen.

Wie mee wil helpen met het in stand houden van het bestand kruisen en kapellen in Beesel kan contact opnemen met de Heemkundevereniging of met de voorzitter van de werkgroep:
De werkgroep is bereikbaar via het mailadres kruisenenkapellen@gmail.com.

Even voorstellen: werkgroepen Kruisen & Kapellen Beesel en Belfeld